Mümkünse önce ekspertiz, sonra kapora. Rapor elinizde olmadan para verirseniz, kötü bir sonuç çıktığında parayı geri almak tartışmalı hâle gelebilir. Satıcı aracı tutmak için kapora istiyorsa, verdiğiniz paranın ekspertiz sonucuna bağlı olduğunu yazılı olarak kayda geçirin.
Neden ekspertizi önce yaptırmak daha güvenli?
Çünkü kapora, satışa bağlandığınızın işaretidir. Ekspertiz ise satın alıp almama kararınızın dayanağıdır. Karar verilmeden bağlanmak, sırayı tersine çevirir.
Ekspertizde ağır hasar, şasi işlemi ya da motor sorunu çıkabilir. Bu durumda ya vazgeçmek ya da yeniden pazarlık etmek istersiniz. Kapora vermediyseniz iki seçenek de sizin elinizdedir. Ekspertize gitmeden önce kendi başınıza neye bakabileceğinizi ekspertizden önce 10 kontrol yazısında topladık.
Kanun kaporayı nasıl tanımlıyor?
Türk Borçlar Kanunu iki kavramı ayırıyor:
- Bağlanma parası (md. 177): Sözleşme yapılırken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça cayma parası değil, sözleşmenin yapıldığının kanıtı sayılır. Aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa satış bedelinden düşülür.
- Cayma parası (md. 178): Cayma parası kararlaştırılmışsa taraflar sözleşmeden cayabilir. Parayı veren cayarsa verdiğini bırakır; alan cayarsa aldığının iki katını geri verir.
Yani verdiğiniz paranın “cayarsan yanar” niteliğinde olması için bunun açıkça kararlaştırılmış olması gerekir. Hukuk yazılarında, paranın cayma parası olduğunu iddia eden tarafın bunu ispat etmesi gerektiği ve geçerli olmayan bir sözleşme için ödenen kaporanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebileceği belirtiliyor.
Pratikte sorun, çoğu zaman paranın ne olarak verildiğinin hiç konuşulmamasından çıkar. Satıcı “kapora yanar” der, alıcı “ekspertize bağlıydı” der; yazılı bir kayıt yoksa iki taraf da kendi sözünü ispat etmekte zorlanır.
Bu bilgi genel çerçevedir. Somut bir anlaşmazlıkta bir avukata danışmanız gerekir.
Satıcı kapora istiyorsa ne yapmalı?
Satıcının aracı başkasına satmamak için güvence istemesi anlaşılır bir durum. Bu talebi reddetmek zorunda değilsiniz; şartları netleştirmeniz yeterli. Ödemeyi yaparken şunları yazılı hale getirin:
- Paranın bağlanma parası olduğunu, cayma parası olmadığını.
- Ekspertiz sonucu belirli bulgular çıkarsa (örneğin şasi, tavan ya da direk işlemi, ağır hasar kaydı, motor arızası) paranın tamamen iade edileceğini.
- Ekspertizin hangi tarihe kadar ve hangi işletmede yapılacağını.
- Satış bedelini ve kaporanın bu bedelden düşüleceğini.
Ödemeyi elden değil, açıklama satırına bu bilgiyi yazdığınız bir banka transferiyle yapmak kaydı güçlendirir. Mesajlaşma yazışmalarını da saklayın.
Ekspertiz sonrası vazgeçersem kaporayı geri alabilir miyim?
Bu, paranın niteliğine ve yazılı şartlara bağlıdır. Cayma parası açıkça kararlaştırılmadıysa, kanundaki genel kural paranın bağlanma parası sayılması yönündedir. Ekspertiz şartı yazılıysa iade talebiniz daha sağlam bir zemine oturur.
Rapor sonrası haklarınızın ayrıntısını ekspertiz sonrası vazgeçme hakları yazısında anlattık. Kötü bir sonuç çıktığında vazgeçmek yerine fiyat konuşmak istiyorsanız ekspertiz sonrası pazarlık yazısına bakın.
Doğru sıralama nasıl olmalı?
Güvenli bir alımda adımlar genellikle şöyle ilerler:
- İlanı ve aracın hasar kaydını inceleyin.
- Aracı yerinde görün, kısa bir sürüş yapın.
- Ekspertiz randevusunu alın; ücretin kimde olduğunu netleştirin.
- Raporu okuyun, gerekirse pazarlık edin.
- Anlaşırsanız, gerekiyorsa yazılı şartlarla kaporayı verin.
- Noterde satışı tamamlayın.
Ekspertiz ücretinin kimde olacağı için ekspertiz ücretini kim öder yazısına, son adım için noter satış öncesi kontroller yazısına göz atabilirsiniz.
Ekspertiz ücreti kaporadan düşer mi?
Hayır, ikisi ayrı ödemelerdir. Ekspertiz ücreti işletmeye, kapora satıcıya ödenir. Kasım 2026’da firmaların yayımladığı binek araç tarifelerine göre kaporta paketi 6.500–8.000 ₺, full paket 8.500–12.500 ₺, üst paket 11.000–18.500 ₺ arasında. Güncel aralığı ekspertiz paketleri sayfasında görebilirsiniz.
Taraflar ekspertiz ücretini paylaşmayı ya da satış gerçekleşirse bedelden düşmeyi kendi aralarında kararlaştırabilir. Bunu da kapora şartlarıyla birlikte yazıya geçirin.
Sık sorulanlar
Satıcı ekspertizden önce kapora istemekte ısrar ediyor, ne yapmalı?
Kaporanın ekspertiz şartına bağlı olduğunu yazılı kabul ediyorsa ödeme yapılabilir. Kabul etmiyorsa bu tek başına dikkat edilmesi gereken bir işarettir.
Galeriden alımda durum farklı mı?
Kanundaki bağlanma ve cayma parası kuralları aynıdır. Galeriler genellikle kendi sözleşme formunu kullanır; imzalamadan önce kaporayla ilgili maddeyi okuyun.
Kaporayı noterde mi vermeliyim?
Zorunlu değil. Önemli olan ödemenin ve şartların yazılı, ispatlanabilir olmasıdır.
Kaynaklar
- Türk Borçlar Kanunu Madde 177 – Bağlanma parası
- Türk Borçlar Kanunu Madde 178 – Cayma parası
- Hukuki Haber – Araç alımı için ödenen kaporanın iade edilmemesi