Noter satışından önce hangi kontrolleri yapmalısınız?
ekspertizfiyat.com editörü · 4 Kasım 2026
Notere gitmeden önce dört şeyi tamamlamış olmanız gerekir: aracın bağımsız bir ekspertizden geçmesi, Tramer hasar kaydının sorgulanması, aracın borç, rehin ve haciz durumunun kontrol edilmesi ve ödeme şeklinin netleşmesi. Noterde imza atıldıktan sonra itiraz etmek çok daha zordur. Bu yüzden kontrollerin hepsi satıştan önce yapılmalıdır.
Neden kontroller noterden önce yapılmalı?
Noter, satışın hukuki olarak kayda geçtiği yerdir. Noterin görevi aracın teknik durumunu incelemek değildir. Aracın kazalı olup olmadığına, motorunda sorun olup olmadığına bakmaz.
Bu nedenle aracın durumu hakkındaki bütün bilgileri imzadan önce toplamanız gerekir. Satış tamamlandıktan sonra ortaya çıkan bir sorunda satıcıya ulaşmak, anlaşmaya varmak ya da hukuki yola gitmek zaman alır.
Ekspertiz raporu ne zaman alınmalı?
Ekspertizi satış gününe mümkün olduğunca yakın yaptırın. Rapor ile noter arasında geçen süre uzadıkça, aracın durumunun değişme ihtimali artar.
Raporu satıcının değil, sizin seçtiğiniz bir firmadan almanız daha güvenlidir. Firma seçerken paketleri karşılaştırabilir, bulunduğunuz şehirdeki seçenekleri iller sayfasından görebilirsiniz. Satıcının getirdiği bir rapor varsa, raporun nasıl doğrulanacağını anlattığımız yazıya bakın.
Ticaret Bakanlığı’nın ikinci el araç ticaretine ilişkin düzenlemeleri, galeri gibi yetkili işletmelere satış öncesi ekspertiz yükümlülüğü getiriyor. Bireysel satışlarda ise ekspertizi yaptırmak çoğu zaman alıcının inisiyatifindedir.
e-Devlet ve Tramer’de neye bakılır?
Basında yer alan rehberlere göre e-Devlet üzerinden araçla ilgili çeşitli sorgular yapılabiliyor. Satıştan önce şunlara bakmak işinizi kolaylaştırır:
- Araca ait hasar kaydı (Tramer)
- Aracın muayene durumu
- Vergi borcu olup olmadığı
- Rehin, haciz ya da satışa engel bir kayıt bulunup bulunmadığı
Bazı sorgular yalnızca araç sahibinin kendi hesabından yapılabilir. Bu durumda satıcıdan ekran görüntüsü değil, sizinle birlikte sorgulama yapmasını isteyin. Tramer sorgusunun yöntemleri için Tramer sayfamıza bakabilirsiniz.
Borç, rehin ve haciz neden önemli?
Üzerinde rehin ya da haciz kaydı bulunan bir aracın satışı engellenebilir ya da sorun yaratabilir. Bu kayıtlar çoğu zaman noterde ortaya çıkar. O noktada hem siz hem satıcı zaman kaybedersiniz.
Vergi ve trafik cezası gibi borçların kimde kalacağını önceden konuşun. Anlaşmayı yazılı hale getirmek, sonradan çıkabilecek tartışmaları azaltır.
Belgeler tam mı?
Notere gitmeden önce belgeleri kontrol edin. Ruhsattaki bilgiler aracın üzerindeki şasi ve motor numarasıyla uyuşmalı. Ruhsattaki sahip, satışı yapan kişiyle aynı olmalı. Vekaletle satış yapılıyorsa vekaletnamenin kapsamını notere sorun.
Muayene süresinin dolup dolmadığına da bakın. Muayenesi geçmiş bir araç için noterin işlem şartlarını önceden öğrenmek, satış günü sürpriz yaşamamanızı sağlar.
Ödemeyi nasıl güvenceye alırsınız?
Yüksek tutarlı ödemelerde nakit yerine izi sürülebilen yöntemleri tercih edin. Bazı noterler ve bankalar, ödeme ile devrin aynı anda yapılmasını sağlayan güvenli ödeme seçenekleri sunar. Hangi seçeneklerin kullanılabildiğini işlem yapacağınız notere önceden sorun.
Kapora vermeden önce de dikkatli olun. Kaporanın hangi şartlarda iade edileceği yazılı olarak belirlenmeli. Ekspertizde beklenmedik bir sonuç çıkarsa ne olacağını önceden konuşun. Rapor sonrası fiyat görüşmesi için ekspertiz sonrası pazarlık yazısı yardımcı olabilir.
Ekspertiz ücretini kim öder?
Bu konuda bağlayıcı tek bir kural yoktur. Çoğu zaman aracı inceletmek isteyen alıcı öder. Ama taraflar farklı bir anlaşma yapabilir. Örneğin rapor temiz çıkarsa ücreti alıcının, sorunlu çıkarsa satıcının üstlenmesi konuşulabilir.
Hangi seçeneğin size uygun olduğunu ekspertiz ücretini kim öder yazısında ele aldık. Anlaşmayı noter gününden önce yapın. Satış günü bu konuyu açmak gereksiz gerginlik yaratabilir.
Satıcıya hangi soruları sormalısınız?
Notere gitmeden önce satıcıyla açık bir konuşma yapın. Aracın kaç sahibi olduğunu, bakımlarının nerede yapıldığını ve bilinen bir arızası olup olmadığını sorun. Aracın neden satıldığını öğrenmek de fikir verir.
Cevapları not alın. Rapordaki bulgularla karşılaştırın. Satıcının söyledikleri ile rapor arasında bir fark varsa, bunu imzadan önce netleştirin. Sonradan çıkabilecek bir anlaşmazlıkta bu notlar işinize yarayabilir.
Satış günü son olarak neye bakılır?
Araç noterden önce son bir kez gözden geçirilmeli. Rapor alındığından beri yeni bir çizik, ezik ya da uyarı lambası olup olmadığına bakın. Kilometreyi rapordaki değerle karşılaştırın.
Anahtarların, yedek anahtarın ve servis kayıtlarının teslim edileceğini netleştirin. Bütün maddeleri tek yerde görmek için kontrol listemizi kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- Dünya Gazetesi – İkinci el otomobil almadan önce e-Devlet'te kontrol edilecekler
- T.C. Ticaret Bakanlığı – İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte değişiklik
- Türkiye Sigorta – Tramer nedir, nasıl sorgulanır?