Boyalı araç çoğu durumda alınabilir. Kaç parçanın boyalı olduğu tek başına karar için yeterli değil. Asıl bakmanız gerekenler boyanın hangi parçada olduğu, neden yapıldığı, hasar kaydıyla uyuşup uyuşmadığı ve fiyata yansıyıp yansımadığı. Kapı veya çamurlukta birkaç parça boya kullanılmış araçlarda sık görülür. Tavan, direk ya da şasiye yakın bölgelerdeki boya ise daha dikkatli incelenmesi gereken bir bulgudur.
Kaç parça boya “normal” sayılır?
Bunun resmî bir sınırı yok. Ne mevzuatta ne de ekspertiz standartlarında “şu kadar parçaya kadar normal” diyen bir kural bulunuyor. Bu yüzden internette dolaşan “3 parçaya kadar sorun yok” gibi ifadeleri genel bir kural olarak görmemek gerekiyor.
Daha doğru yaklaşım, aracın yaşına ve kullanımına bakmak. Uzun yıllar şehir içinde kullanılmış bir araçta kapı, tampon veya çamurlukta boya beklenebilir. Çok yeni ve düşük kilometreli bir araçta aynı bulgu daha fazla soru doğurur.
Boyanın yeri neden sayısından daha önemli?
Çünkü her parça aynı riski taşımaz. Kapı, kaput ya da bagaj kapağı gibi sökülüp takılabilen parçalardaki boya genellikle sınırlı bir onarıma işaret eder. Tavan, direkler ve ön-arka panellerdeki boya ise daha güçlü bir darbeyi akla getirir.
Kabaca şöyle düşünebilirsiniz:
| Boyanın yeri | Akla getirdiği durum | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Kapı, çamurluk, tampon | Çizik, küçük göçük | Nedenini sorun, kayıtla karşılaştırın |
| Kaput, bagaj kapağı | Önden veya arkadan hafif temas olabilir | Altındaki panellere de baktırın |
| Tavan, direkler | Daha ciddi bir olay olabilir | Ekspertizde ayrıntılı inceleme isteyin |
Tavan ve direklerle ilgili ayrıntılar için tavan ve direk değişen araç yazısına bakabilirsiniz.
Ekspertiz boyalı parçayı nasıl ayırt eder?
Boya kalınlık ölçüm cihazıyla. Ölçüm cihazı üreticisi DeFelsko’ya göre bir araçta boya kalınlığının genellikle her yerde benzer olması beklenir. Yan yana iki parça arasında belirgin kalınlık farkı, boya yapıldığının güçlü bir işaretidir.
Ancak ölçüm her şeyi söylemez. Beyond Cars Japan’ın ölçüm rehberinde parçalar arasında fark görülmesinin yaygın olduğu, farklı bir değerin her zaman hasar ya da onarım anlamına gelmediği belirtiliyor. Aynı kaynak, boya ölçümünün aracın kazasız olduğunu garanti etmediğini de vurguluyor. Ölçüm değerlerini nasıl yorumlayacağınız için boya kalınlığı kaç mikron olmalı yazısına göz atın.
Lokal boya mı, tam boya mı?
Bu ayrım da kararı etkiler. Lokal boya parçanın yalnızca bir bölümüne yapılır ve çoğunlukla sınırlı bir onarımı gösterir. Tam boyada ise parçanın tamamı boyanmıştır. İki ifadenin farkını lokal boya ile boyalı farkı yazısında ayrıntılı anlattık. Rapordaki diğer terimler için sözlük sayfasına da bakabilirsiniz.
Boyalı araçta hangi kayıtları kontrol etmelisiniz?
Boya bulgusunu tek başına değil, kayıtlarla birlikte değerlendirin. Şu üç soruyu sorun:
- Hasar kaydında bu parçaya denk gelen bir olay var mı?
- Kayıttaki hasar tutarı, rapordaki boya bulgusuyla orantılı mı?
- Satıcının anlattığı hikâye, rapor ve kayıtla uyuşuyor mu?
Raporda yalnızca birkaç parça boya görünürken kayıtta yüksek tutarlı bir hasar varsa, daha büyük bir onarım gözden kaçmış olabilir. Böyle bir durumda Tramer ve ekspertiz sayfamızdaki adımları izleyebilirsiniz. Kayıtlara nasıl ulaşacağınızı araç geçmişi nasıl sorgulanır yazısında topladık.
İlan “boyasız” diyorsa ne olur?
Bu durumda rapordaki boya bulgusu, ilandaki bilginin doğru olmadığını gösterir. Gazete Vatan’ın haberinde de ekspertiz raporundaki bulguların alıcıyı zarara uğratmamak için dikkatle okunması gerektiği hatırlatılıyor.
Böyle bir durumda iki yolunuz var: Fiyatı bulguya göre yeniden konuşmak ya da aracı almaktan vazgeçmek. Pazarlıkta nasıl ilerleyeceğiniz için ekspertiz sonrası pazarlık yazısına bakabilirsiniz.
Boyalı araç için hangi ekspertiz paketi yeterli?
Boya ve kaporta durumunu görmek için Kaporta paketi temel ölçümleri kapsar. Aracın yaşı ilerlemişse ya da motor ve şanzıman tarafında da şüpheniz varsa Full veya Üst paket daha kapsamlı bir tablo sunar. Hangi paketin size uyduğunu paket seçici ile birkaç soruda bulabilirsiniz.
Ekspertize gitmeden önce aracı kendiniz de gözden geçirebilirsiniz. Gün ışığında parçalara açılı bakmak, renk tonu farkı veya kenarlarda boya taşması gibi ipuçlarını yakalamanıza yardım eder. Bunun için kontrol listemizi kullanabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Boyalı araç ileride satarken sorun çıkarır mı?
Boya bulgusu bir sonraki alıcının raporunda da görünür. Bu nedenle aldığınız fiyatın bulguyu yansıtması, ileride satarken de işinizi kolaylaştırır.
Tamamen boyasız araç bulmak gerekli mi?
Gerekli değil. Kullanılmış araçlarda boya sık görülür. Önemli olan bulguların tutarlı olması ve fiyata yansıması.
Boyalı ve değişen parça aynı şey mi?
Hayır. Değişen, parçanın yenisiyle değiştirildiği anlamına gelir. Ayrıntı için ekspertizde değişen ne demek yazısına bakın.
Kaynaklar
- DeFelsko - Automotive Paint Inspection with Paint Meters
- Beyond Cars Japan - Paint Thickness Measurement
- Gazete Vatan - Ekspertiz raporunda buna dikkat